عربستان سعودی و آلمان با امضای توافقنامهای راهبردی، پروژهای مشترک برای ایجاد کریدور صادرات آمونیاک سبز کلید زدهاند؛ طرحی که هدف آن انتقال انرژی پاک مبتنی بر منابع تجدیدپذیر از خاورمیانه به قلب صنعتی اروپا و تسریع روند کربنزدایی جهانی است.
در شرایطی که کشورهای جهان بهدنبال کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و دستیابی به اهداف انتشار صفر خالص هستند، همکاریهای فرامرزی در حوزه انرژی پاک اهمیت فزایندهای یافته است. در همین راستا، عربستان سعودی و آلمان با امضای یک توافقنامه مهم در فوریه ۲۰۲۶، مسیر تازهای را برای توسعه تجارت انرژی سبز و تقویت امنیت انرژی بلندمدت ترسیم کردهاند.
این توافق با هدف ایجاد یک کریدور صادرات آمونیاک سبز طراحی شده است؛ کریدوری که انرژی تولیدشده از منابع تجدیدپذیر در عربستان سعودی را به بازارهای صنعتی اروپا، بهویژه آلمان، منتقل میکند و نقش مهمی در کاهش انتشار کربن در سطح جهانی خواهد داشت.
جزئیات توافقنامه و بازیگران اصلی پروژه
این توافقنامه مجموعهای از بازیگران کلیدی بخش انرژی در هر دو کشور را گرد هم آورده است. از طرف عربستان سعودی، شرکت برق ACWA رهبری فرآیند تولید انرژی پاک را بر عهده دارد. در سوی دیگر، شرکای آلمانی شامل شرکت انرژی EnBW، بندر روستوک و اپراتور زیرساخت گاز VNG هستند.
مراسم امضای این توافقنامه با حضور نمایندگان رسمی دولتهای عربستان سعودی و آلمان برگزار شد؛ حضوری که نشاندهنده اهمیت راهبردی این پروژه برای سیاستهای انرژی، اقلیمی و اقتصادی هر دو کشور است.
ینبع؛ قلب تولید آمونیاک سبز عربستان
در مرکز این ابتکار، احداث یک مرکز بزرگ تولید هیدروژن و آمونیاک سبز در شهر ینبع، واقع در ساحل دریای سرخ عربستان سعودی، برنامهریزی شده است. این منطقه به دلیل دسترسی مناسب به منابع انرژی تجدیدپذیر، بهعنوان نقطه کانونی پروژه انتخاب شده است.
در این مرکز، از انرژیهای تجدیدپذیر برای تولید هیدروژن سبز استفاده خواهد شد. هیدروژن تولیدشده سپس به آمونیاک سبز تبدیل میشود؛ مادهای که حملونقل آن در مسافتهای طولانی، نسبت به هیدروژن خالص، ایمنتر و سادهتر است و به همین دلیل بهعنوان حامل اصلی انرژی در این کریدور انتخاب شده است.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، مهندسی فنی کارخانههای هیدروژن و آمونیاک تا اواسط سال ۲۰۲۶ تکمیل خواهد شد و انتظار میرود عملیات تجاری کامل این پروژه تا سال ۲۰۳۰ آغاز شود.
مسیر انتقال انرژی؛ از دریای سرخ تا شمال آلمان
پس از تولید، آمونیاک سبز از عربستان سعودی به آلمان صادر خواهد شد. شرکت EnBW مسئولیت مدیریت لجستیک و خرید اصلی این محمولهها را بر عهده خواهد داشت. محمولههای آمونیاک سبز از طریق مسیرهای دریایی به بندر روستوک در شمال آلمان منتقل میشوند.
در مرحله بعد، شرکت VNG قصد دارد در نزدیکی این بندر، یک مرکز کراکینگ تخصصی راهاندازی کند. در این مرکز، آمونیاک سبز مجددا به هیدروژن سبز تبدیل میشود. هیدروژن حاصل سپس به شبکه ملی انرژی آلمان تزریق خواهد شد تا در بخشهای مختلف صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.
نقش هیدروژن سبز در صنعت و امنیت انرژی آلمان
هیدروژن سبزی که از طریق این کریدور تامین میشود، بهطور ویژه برای صنایعی در نظر گرفته شده است که برقرسانی مستقیم به آنها دشوار است. از جمله این صنایع میتوان به فولاد، صنایع شیمیایی و حملونقل سنگین اشاره کرد؛ بخشهایی که سهم بالایی در انتشار کربن دارند و گذار آنها به انرژی پاک از اولویتهای اقلیمی اروپا محسوب میشود.
برای آلمان، این پروژه مزایای متعددی به همراه دارد. از یک سو، به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و انرژی وارداتی کمک میکند و از سوی دیگر، با تنوعبخشی به منابع تامین انرژی، امنیت انرژی این کشور را در بلندمدت تقویت خواهد کرد. این همکاری همچنین در راستای تحقق اهداف اقلیمی آلمان و تعهدات آن برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای تعریف شده است.
جاهطلبیهای عربستان در بازار جهانی انرژی پاک
در سوی دیگر، این پروژه برای عربستان سعودی نیز اهمیت راهبردی بالایی دارد. این پادشاهی با تکیه بر پتانسیل بالای انرژیهای تجدیدپذیر و هزینههای تولید رقابتی، بهدنبال تثبیت جایگاه خود بهعنوان یک رهبر جهانی در صادرات انرژی پاک است.
عربستان سعودی در این چارچوب، خود را بهعنوان یکی از تامینکنندگان اصلی هیدروژن و آمونیاک سبز معرفی میکند؛ موادی که اغلب از آنها با عنوان «مولکولهای سبز» یاد میشود و نقش کلیدی در آینده بازار انرژی جهانی خواهند داشت.
فراتر از تجارت انرژی؛ همکاریهای اقتصادی بلندمدت
این توافقنامه تنها به صادرات انرژی محدود نمیشود. بر اساس اعلام طرفین، امکان سرمایهگذاریهای احتمالی عربستان سعودی در زیرساختهای انرژی آلمان نیز در حال بررسی است. هدف از این رویکرد، ایجاد روابط اقتصادی بلندمدت و تعمیق همکاریهای دوجانبه در حوزه انرژی پاک و زیرساخت است.
این پروژه با پیوند دادن تولید انرژی تجدیدپذیر در خاورمیانه به تقاضای صنعتی اروپا، نمونهای برجسته از همکاری فرامرزی در مسیر تحقق انتشار صفر خالص گازهای گلخانهای بهشمار میرود.
همکاری عربستان سعودی و آلمان برای ایجاد کریدور صادرات آمونیاک سبز، نشانهای روشن از تغییر جهت نظام انرژی جهانی بهسوی منابع پاک و پایدار است. این پروژه نهتنها به کاهش انتشار کربن و حمایت از صنایع سختکربنزدایی کمک میکند، بلکه الگویی عملی از همکاری بینالمللی در حوزه انرژی پاک ارائه میدهد.
با اجرای کامل این طرح تا سال ۲۰۳۰، انتظار میرود نقش هیدروژن و آمونیاک سبز در تامین انرژی صنایع اروپایی پررنگتر شود و عربستان سعودی نیز جایگاه خود را بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی بازار جهانی انرژی سبز تثبیت کند.