اجرای موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا زمینه ساز رشد صادرات کالاهای غیر نفتی ایران به کشورهای عضو شد که برخی کارشناسان معتقدند تبادل کالاهای صادراتی پس از اجرای این موافقتنامه افزایش چشمگیری داشته و در شش ماهه اول امسال، صادرات ایران به این اتحادیه ۱۶ درصد رشد داشته است.
اجرای توافقنامه تجارت آزاد اوراسیا زمینه ساز رشد چشمگیری در بخش تجارت کشور شده است به طوریکه با اجرای موافقتنامه تجارت آزاد که از ۲۵ اردیبهشت ماه امسال جایگزین موافقت نامه تجارت ترجیحی قبلی شد، این روند ادامه پیدا کرده و در شش ماهه اول امسال، صادرات ایران به این اتحادیه ۱۶ درصد رشد داشته است.
این توافق نه تنها موتور محرک رشد تجاری بوده، بلکه به عنوان یک سپر دفاعی اقتصادی در شرایط بحرانهای ژئوپلیتیکی و جنگ اقتصادی عمل کرده و با ایجاد کریدور تجاری مطمئن، آسیبپذیری زنجیره تأمین ایران را کاهش داده است. بخش انرژی به عنوان یکی از بخشهای مولد و پیشران صادرات غیرنفتی، میتواند با بهرهگیری از این توافقنامه، سهم خود را در بازارهای منطقه اوراسیا به صورت چشمگیری افزایش دهد. این حوزه شامل صنایع نفت، گاز، برق، تجهیزات انرژیهای تجدیدپذیر، مخابرات و آب است که ظرفیت بالایی برای صادرات کالا و خدمات فنی و مهندسی دارند.
در آستانه برگزاری چهارمین نمایشگاه اوراسیا، حمیدرضا صالحی، رئیس کنفدراسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، با تشریح جزئیات توافقنامه تجاری امضا شده بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، از فرصتهای بینظیر این توافق برای توسعه صادرات غیرنفتی خبر داد.
صالحی با اشاره به امضای توافقنامه تجاری ایران و اوراسیا، تأکید کرد: این توافق بستر مناسبی برای فعالسازی ظرفیتهای صادراتی بخش خصوصی در حوزه انرژی فراهم میکند. وی با بیان اینکه ۶۲ درصد صادرات غیرنفتی ایران در حوزه انرژی متمرکز است، خواستار برنامهریزی مشترک دولت و بخش خصوصی برای بهرهبرداری از این فرصت در چهارمین نمایشگاه اوراسیا شد.
وی با اشاره به سهم ۶۲ درصدی بخش انرژی در صادرات غیرنفتی ایران، افزود: با توجه به حذف تعرفههای گمرکی در چارچوب این توافق و معافیت مالیات بر ارزش افزوده برای صادرات، کالاهای ایرانی به ویژه در حوزه انرژی میتوانند با قدرت رقابتی بالا در مقایسه با رقبایی مانند ترکیه، در بازار اوراسیا حاضر شوند.
رئیس کنفدراسیون انرژی با تأکید بر لزوم نقشآفرینی بخش خصوصی در اجرای این توافقنامه تاکید کرد: این توافق نباید صرفاً دولتی باشد. بخش خصوصی باید به عنوان موتور محرک همکاریها، برنامهریزی عملیاتی برای افزایش صادرات داشته باشد. پیشنهاد میکنیم تفاهمنامهای بین سازمان توسعه تجارت و کنفدراسیون انرژی برای تعیین اهداف کمی و کیفی صادرات به کشورهای اوراسیا منعقد شود.
صالحی با بیان نمونههای عملی همکاریهای انرژی ایران با کشورهای اوراسیا مانند ارمنستان در تبادل گاز و برق، و نیز قزاقستان در حوزه نفت و گاز، تصریح کرد: با توجه زیرساختهای موجود و روابط تاریخی، میتوانیم زمینههای همکاری در صادرات محصولات، خدمات فنی و پروژههای انرژی را گسترش دهیم. نمایشگاه اوراسیا فرصت مناسبی برای معرفی قابلیتهای بخش خصوصی ایران در این حوزه است.
وی با اشاره به امکان صادرات گستردهای چون پنلهای خورشیدی، تجهیزات صنعت نفت و گاز، کابل و ترانس برق، و نیز اجرای پروژههای زیرساختی، تأکید کرد: «با هماهنگی دولت و بخش خصوصی و استفاده از مشوقهای صادراتی، میتوانیم سهم ایران را در بازار انرژی اوراسیا به طور قابل توجهی ارتقا دهیم.
سهم 15 میلیارد دلاری پتروشیمی ازصادرات
حمیدرضا صالحی، رییس فدراسیون انرژی و صادرات وابسته ایران، پیشتر نیز در نشستی با اصحاب رسانه، با بیان اینکه این فدراسیون متشکل از ۲۳ تشکل بزرگ صادراتی در حوزههای نفت، گاز، پتروشیمی، برق، مخابرات، احداث، ساختمان و انرژیهای تجدیدپذیر است، اظهار کرد: این تشکلها در مجموع حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد صادرات غیرنفتی کشور را در اختیار دارند. صنعت پتروشیمی با حدود ۱۵ میلیارد دلار صادرات، بزرگترین بخش صادرات غیرنفتی کشور است و پس از آن، حوزههایی مانند برق، احداث و زیرساخت، نفت و گاز و انرژیهای نو نقش قابلتوجهی در صادرات ایفا میکنند. صالحی سیاست پیمانسپاری ارزی و نحوه بازگشت ارز را از مهمترین موانع توسعه صادرات دانست و افزود: این سیاستها در عمل منجر به از دست رفتن فرصتها و درآمدهای ارزی کشور شدهاند. چندنرخی بودن ارز و سازوکارهایی مانند اتاقهای مبادله ای نیز رانت ایجاد کرده و فرصتهای صادراتی را از بین میبرد.
گفتنی است، چهارمین نمایشگاه اوراسیا از 12 تا 15 بهمن در محل نمایشگاه های بین المللی تهران برگزار می شود. این رویداد به عنوان بستری برای تحقق این اهداف، میتواند زمینهساز حضور فعال شرکتهای ایرانی در بازار ۱۸۰ میلیون نفری کشورهای عضو این اتحادیه باشد.